Erich von Stroheim İle İlgili Bilgi

0

Erich von Stroheim kimdir ve ne yapmıştır? Erich von Stroheim hayatı, yönettiği filmler, sinema kariyeri, çalışmaları hakkında bilgi.

Erich von Stroheim
(22.9.1885-12.5.1957)

Avusturya asıllı yönetmen / oyuncu / senaristtir. Stroheim, yapımcılarıyla sürekli olarak giriştiği tartışmalar yüzünden ancak bir tek filmini dışarıdan müdahale olmaksızın gerçekleştirebildi. Ama ne olursa olsun, kısaltılmış filmleri de kişilerin karakter analizleri ve toplumsal durumların canlandırılması açısından yönlendirici niteliklere sahipti.

Erich Oswald Stroheim Viyana’da bir hasır şapka fabrikatörünün oğlu olarak dünyaya geldi. 1906 yılında ABD’ye göç eden Stroheim, sekiz yıl sonra filmlerde ilk küçük rollerini alabildi ve David Wark Griffith’e reji asistanlığı yaptı. Stroheim, kendisine bir imaj yaratabilmek amacıyla soyadının önüne aristokratik “von” sözcüğünü kondurdu ve asalete mensup bir subay olduğuna ilişkin söylentilerin yayılmasını sağladı. Bu yüzden Birinci Dünya Savaşı başladıktan sonra Amerikan sinemasında aranan Prusyalı asker ve anti-kahraman rolleri için en uygun aktör haline geldi. Stroheim için kullanılan slogan “The man you love to hate” (Nefret Etmeye Bayıldığınız Adam) oldu. Stroheim güçlü yorumları sayesinde övülen bir aktör olduğu halde, esas tutkusu film çevirmekti.

1918: Tek Orijinal Yapıtı Stroheim Blind Husbands (Kör Kocalar) adlı ilk filminin yönetmenliğini üstlenmekle kalmadı, senaryosunu da yazdı, dekorları tasarladı ve başrolü üstlendi. Stroheim, sonraki filmlerinin çoğunda olduğu gibi, burada da erkeklerin kurbanı olan kadınları ve erkeklerin cahilliğini gözler önüne serdi. Bu dramda bir teğmenin baştan çıkartıcı havasına karşı koyan evli bir kadının öyküsü anlatılmaktadır. Durumu yanlış değerlendiren koca, rakibi sandığı erkeği öldürür. Hayatı toplumsal ve psikolojik görüş açısından ele alan bu yapıt, Stroheim’in orijinal versiyonuyla sinemalara ulaşan tek filmi oldu.

1920: Sanatsal Orijinallik Kazanç Karşısında Stroheim sonraki iki filmi olan The Devil’s Passkey (1920) ve Foolish Wives (Çılgın Zevceler, 1921) adlı yapıtlarında da zina konusunu irdeler. Ne var ki konulan çok fazla uzatır ve çok masraflı yapımlara eğilim gösterir. Stroheim sert ve suçlayıcı öykülerine istenilen yoğunluktaki havayı verebilmek için dekorlarının çok detaylı olması gerektiğine inanıyordu. Bunun sonucu olarak da o dönemde mutat olan sonradan düzeltmelere ve film malzemesinin montaj esnasında kısaltılmasına lüzum görmüyordu. Onun yerine film yapımcıları ve sansür işe girişip aslında beş saatlik bir film olan “Çılgın Zevceler”i 70 dakikaya indirdiler. Çok büyük bir yatırım gerektiren çalışma tarzını değiştirmeye yanaşmayan Stroheim, 1922’de Merry-go-round (Atlı Karınca) filminin çekim çalışmaları esnasında Universal Film Şirketi tarafından işten çıkarıldı.

1924: Kuşa Döndürülmüş Başyapıtları Stroheim, Greed (Hırs, 1924) filmini yönetmek üzere Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) şirketine geçince de aradığı özgürlüğe kavuşamadı. Aslında 92 saatlik bir film olan Greed’i 4 saatlik bir gösteriye indiren Stroheim, yine de yapımcıları tatmin edemedi. Film şirketi bu projeyi Stroheim’in elinden aldı ve sadece 140 dakikasını bıraktı.


Stroheim’in Sansüre Uğramış Başyapıtları

1921 Foolish Wives (Çılgın Zevceler): Çaptan düşmüş bir göçmen, bir büyükelçinin karısını baştan çıkartır. Geri zekâlı bir kıza sataştığı zamanda da kızın babası tarafından öldürülür.

1924 Greed (Hırs): Genç bir kadın iyi niyetli kocasını patolojik para hırsı yüzünden mahveder.

1925 The Merry Widow (Şen Dul): Zengin bir dul ülkesini terk edince yurdu olan küçük krallık parasal çöküntüye girme tehlikesiyle karşılaşır, fakat çok çekici olan bir subay dulu ülkesine dönmesi için ikna eder. Bu film Franz LĞhar’ın Şen Dul operetinin sinemaya uyarlanmasıdır.

1926-28 The Wedding March (Düğün Marşı): Bu filmde bir prens fakir bir kıza âşık olur ama sosyal durumu daha uygun olan bir kadınla evlenmek zorunda kalır.

1933: Bir Kariyerin Sonu Bütçe anlaşmasına uyulmadığı için çekim çalışmaları filmin yapımcısı ve başoyuncusu Gloria Swanson tarafından durdurulan Queen Kelly (Kraliçe Kelly, 1928) Stroheim için sonun başlangıcı oldu. Her ne kadar tek sesli filmi olan Hello Sister’da (1933) daha ekonomik bir biçimde de çalışabileceğini kanıtladıysa da, bu yapıtı üzerinde de değişiklikler yapıldı. Bunun üzerine adını jenerikten çıkarttıran Stroheim, bir daha film yönetme olanağı bulamadı. Stroheim 1936’da Fransa’ya taşındı, ikinci Dünya Savaşı’ndan önce ve sonra birçok filmde yeniden “korkunç Alman”ı canlandırmak için fırsat buldu. Örneğin, film stili önemli ölçüde Stroheim’in etkisinde kalan Jean Renoir’ın La grande illusion (Harp Esirleri, 1937) filminde olduğu gibi. Stroheim son rolünü, sessiz film yönetmenliğinden kâhyalığa düşen birini canlandırdığı, Billy Wilder’in Sunset Boulevard (Sunset Bulvarı, 1950) filminde üstlendi. Bu filmde Stroheim’in kaderiyle olan benzeşmelere özellikle yer verildi, Stroheim 1957’de Maurepas’da hayata veda etti.

Yorum Yazmak İster misiniz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.