Hüseyin Kazım Kadri Hayatı

0

Hüseyin Kazım Kadri hayat hikayesi, dil, bilim ve siyaset alanındaki çalışmaları, biyografisi, hakkında bilgi.

Hüseyin Kazım Kadri

Hüseyin Kazım Kadri; (d. 1870, İstanbul -ö. 21 Ocak 1934, Tarsus), Türk dilci, bilim ve siyaset adamıdır.

Trabzon valisi Kadri Bey’in oğluydu. İlköğrenimini Beylerbeyi Sıbyan Mektebi’nde tamamladı. Soğukçeşme Askeri Rüşdiyesi’ni, İzmir’deki İngiliz Ticaret Mektebi’ni bitirdi. Özel hocalardan Arapça ve Farsça dersleri aldı, Latince ve Yunanca öğrendi. Tarımla ilgili bilgilerini geliştirmek amacıyla bir süre Almanya’da bulundu. Aydın Vilayeti Muhasebe Kalemi’nde, Maliye Nezareti Mektubi Kalemi’nde, Hariciye Nezareti Umûr-ı Şehbenderi Kalemi’nde çalıştı. 1904’te memuriyetten ayrılarak babasının Manisa’daki çiftliğine çekildi. II. Meşrutiyet’ in ilanından (1908) sonra Tevfik Fikret ve Hüseyin Cahit (Yalçın) ile birlikte Tanin gazetesini çıkarmaya başladı. Canik (Samsun) ve Siroz (Serez) mutasarrıflığı (1909), Halep valiliği (1910), İstanbul şehreminliği (1911) gibi görevlere atandı. Nisan 1912’de Saruhan (Manisa) milletvekili seçildi. 1914’te Beyrut’a göç etti. 1918’de İstanbul’a dönerek yeniden siyasal yaşama atıldı. Aydın mebusu olarak Heyet-i Mebusan’a girdi. Ticaret, ziraat ve evkaf nazırlıklarında bulundu (1920-21). Ağustos 1921’de nazırlıktan ayrılarak kendini çalışmalarına adadı.

Hüseyin Kâzım’ın en önemli yapıtı olan Büyük Türk Lügati (1927-45, 4 cilt) 30 yıllık bir çalışmanın ürünüdür. Türkçe, Arapça ve Farsça sözcüklerin yanı sıra Uygurca, Çağatayca, Azerice, Yakutça, Koybalca, Çuvaşça, Altayca, Kırgızca ve Kazancadaki sözcükleri de içeren sözlükte tanımlar örnek tümcelerle pekiştirilmiştir. Antepli Mustafa Efendi ile birlikte bir Kuran çevirisi (Nurul-Beyan; 1924, 2 cilt) yapan ve tarımla ilgili çeşitli kitaplar da yazan Hüseyin Kâzım, bazı yazılarında ve dinsel yapıtlarında Şeyh Muhsin-i Fanî adını kullanmıştır. Öbür yapıtları arasında Hak ve Hakikat (1909), Felaha Doğru (1912), İstikbale Doğru (1913), Çar Nikola’ya Açık Mektup (1915) 10 Temmuz İnkılabı ve Netayici (1920), Yirminci Asırda İslamiyet (1923), Mahdumkulu Divanı ve Yedi Asırlık Türkçe Bir Manzume (1924), İnsan Hakları Beyannamesinin İslâm Hukukuna Göre İzahı (ös 1949, yay. Osman Ergin) sayılabilir.

Yorum Yazmak İster misiniz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.