İlhanlılar İle İlgili Bilgi

0

İlhanlılar kimlerdir ve nerede, ne zaman yaşamışlardır? İlhanlılar devleti özellikleri, tarihi, medeniyetleri ile ilgili bilgi.

İlhanlılar

İlhanlılar; İran’da egemenlik kurmuş Moğol hanedanıdır (1256-1353). İlhan sözcüğü Farsçada “bağlı han” anlamına gelir.

Moğolların büyük hanı Möngke’nin Cengiz Han’ın torunu Hulagu’ya İran’ı ele geçirme görevi vermesinden sonra Hulagu, yaklaşık 1253’te 130 bin kişilik bir Moğol ordusuyla yola çıktı. 1256’da İlhanlı Devleti’ni kurdu. 1258’de Bağdat’ı ve İran’ın tümünü aldı. İlhanlılar İran’da durumlarını sağlamlaştırdıktan sonra, yüzyıllardan beri küçük hanedanların elinde kalmış olan bölünmüş yönetimi, siyasal bir bütünlük içinde topladılar. Gazan Han’ın yönetimi sırasında (hd 1295-1304), İlhanlıların Çin’deki Moğol İlanlarıyla bütün temasları kesildi. Sünniliği kabul eden Gazan Han döneminde İran’da kültürel bir canlanma yaşandı. Reşideddin gibi bilginler onun korumasında yetişti. Gazan’ ın kardeşi Olcaytu (hd 1304-16) 1310’da Şiiliği benimsedi.

Olcaytu’nun mezhep değiştirmesi büyük bir karışıklığa yol açtı. Öyle ki, 1316’da öldüğü zaman ülke iç savaşın eşiğine gelmişti. Yerine geçen oğlu Ebu Said Bahadır (hd 1317-35) yeniden Sünniliğe dönerek bu tehlikeyi giderdi. Gene de yönetimi sırasında partizanlık ve iç karışıklıklar yaygınlaştı. Ebu Said vâris bırakmadığından, ölümünden sonra İlhanlı yönetimi parçalandı. Ardından gelenler yerel hanlar olarak 1353’e değin egemenliklerini sürdürdüler.

Yasa hükümlerinin titizlikle korunduğu İlhanlılarda tek egemen ilhandı. Saray yaşamı yoktu. Ordanın kurulduğu ve “yurt” adı verilen yer merkez sayılırdı. Askerler paralı ve iktalı olmak üzere iki sınıfa ayrılırdı. Kamu toprakları askeri sisteme bağlı olarak iktalara bölünmüştü. Ülke yönetimi Horasan-Mazenderan, Irak-ı Arap, Fars, Irak-ı Acem, Isfahan, Derbend ve Şirvan, Gürcistan, Memalik-i Rum (Anadolu), Diyarbakır ve Azerbaycan olmak üzere dokuz eyalete ayrılmıştı. Azerbaycan dışındaki eyaletler ilhan adına birer “hakim” tarafından yönetilirdi. İlhanlıların çok hızlı ve sağlıklı çalışan bir posta örgütü vardı.



Yorum Yazmak İster misiniz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.