Örümcek İle İlgili Bilgi

0

Örümcek nasıl bir hayvandır? Örümcek hayvanının türleri, özellikleri, yaşam koşulları, örümcekler hakkında bilgi.

Örümcek İle İlgili Bilgi

Örümcek, Arachnida (örümceğimsiler) sınıfının Araneida (ya da Araneae) takımından eklembacaklıların ortak adıdır. Yürüme organı olan bacakları dört çift, vücutları başlıca iki bölümdür: Başlı-göğüs ya da öngövde (sefalotoraks ya da prosoma) ile karın bölgesi ya da artgövde (abdomen ya da opistosoma). Örümceğimsilerde ortak olan bu temel özellikler örümcekleri de böceklerden ve öbür eklembacaklılardan ayırır. Tuzak ağı kurmanın dışında çok değişik amaçlar için kullandıkları ipek salgısı örümceklerin en dikkat çeken özellikleridir.

Antarktika dışında bütün kıtalara yayılmış olan örümcekler deniz düzeyinden 5.000 m’ye ulaşan yükseltilere kadar görülebilir. Günümüze değin 34 bin dolayında türü tanımlanmıştır ve saptanan tür sayısı yapılan araştırmalara bağlı olarak giderek artmaktadır. Örümceklerin çoğu karada, pek azı kıyılarda ya da tatlı ve tuzlu suların üstünde yaşar. Huni örümceklerinden olan, Avrasya’ya dağılmış su örümceği (Argyroneta aquatica) suda yaşamaya tam olarak uyarlanabilmiş tek örümcek türüdür. En küçük örümceklerin uzunluğu 0,5 mm’yi aşmazken Amazon Havzasında yaşayan Theraphosa cinsinin üyeleri 90 mm uzunluğa erişebilir. Örümcekler yırtıcı hayvanlardır ve büyük ölçüde böcekleri avlayarak beslenirler.

Bütün örümceklerde zehir bezleri bulunmakla birlikte pek azının zehiri (örn. karadul, tarantula) insanlar için tehlikelidir. Çoğunda sekiz, öbürlerinde daha az sayıda basit göz bulunur. Gözlerin sayısı ve diziliş biçimi türlerin sınıflandırılmasında büyük önem taşır.

Önde bulunan ilk uzantı çifti (keliser) iki parçadan oluşur. Genellikle aşağı doğru sivrilen, kıskaca benzer bu uzantıların uçta kalan parçası zehir çengelleri adıyla tanınır ve zehir bezleriyle bağlantılıdır. Dokunma ya da çene ayakları (pedipalp) denen ikinci uzantı çifti erkeklerde spermanın biriktirildiği çiftleşme organı olarak işlev görür. Olgunlaşmamış erkeklerde ve dişilerde bu uzantı çifti temel olarak besinlerin tutulmasına yarar. Geri kalan dört çift uzantı ise sekiz parçalı yürüme organlandır. Bacaklar bir dış etki karşısında gövdeden kolayca ayrılabilir (ototomi). Kopan bacakların yerini ilk deri değiştirme sırasında daha kısa olan yenileri alır.

Artgövdede yer alan ipek salgıbezlerinin ürettiği sıvının kimyasal bileşimi ipekböceğininkine benzer, ipek salgısı artgövdenin ucundaki meme denen konik yapılardan çıkar. Bazı örümceklerde memeden başka ipek bezleriyle ilişkili binlerce deliği bulunan kalburlu bir levha vardır. Örümceklerde salgısı ve yapısı farklı en az iki çeşit ipek bezi bulunur. Salgı üreten bezin çeşidine göre ipek, tuzak ağı örmekte, yuvayı döşemekte, yumurtaları ya da spermayı sarmakta kullanılabilir. Bir yere tutturdukları ipek iplikçikleri sayesinde düşmeden aşağıya ve yukarıya doğru hareket edebilir, bu iplikçikleri paraşüt gibi kullanarak rüzgârın yardımıyla çok uzaklara sürüklenebilirler.

Örümcekler ayrı eşeylidir. Çiftleşme davranışları türlere göre değişir. Erkek dişiye yaklaşmadan önce spermasını, ördüğü bir sperma ağına akıtır. Daha sonra bunu pedipalplere çeker. Kur yapma davranışları da çok çeşitlidir. Karmaşık hareketlerin yanı sıra dişiye öldürülmüş bir av sunma sık görülür. Erkekler genellikle dişilerden daha küçük yapılıdır ve bazen çiftleşme öncesi ya da çiftleşmenin ardından dişiler tarafından yenirler.

Dişiler yumurtalarını ipekten ördükleri bir kesenin içine koyarak uygun bir yere bırakır ya da bu keseyi yumurtalar açılana değin taşır. Kısa bir süre içinde açılan yumurtalardan erişkine benzer yavrular çıkar.

Böcekler genellikle örümceklerin temel besin kaynağıdır. Böcekleri yakalamak için hazırlanan tuzak ağları bazı türlerde avın kaçmasını engelleyen ya da zorlaştıran yapışkan zerreciklerle kaplıdır. Ama bütün örümcekler tuzak ağı örmez. Örneğin sıçrayan örümcekler ve kurt örümcekleri avlarını kovalayıp üstlerine atlar. Yengeç örümceği çiçeklerin içine gizlenerek avını bekler.

Theridiidae familyasının üyeleri geniş aralıklı örülmüş, hemen her doğrultuda uzanabilen düzensiz tuzak ağları kurar. Linyphiidae üyelerinin ağları genellikle düz ve yataydır. Ctenizidae üyeleri ise toprakta kazdıkları ve içini ipekle döşedikleri oyuklarda yaşar. Kamçılıörümcek adıyla bilinen Amblypygi takımının üyeleri, örümceklerin yakın akrabasıdır.



Yorum Yazmak İster misiniz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.