Piaget’in Bilişsel Gelişim Kuramı

0

Jean Piaget’in bilişsel gelişim kuramı nedir? Bilişsel gelişimi etkileyen başlıca ilkeler nelerdir, hakkında bilgi.

PIAGET’IN (1896-1980) BİLİŞSEL GELİŞİM KURAMI

Piaget, kuramıyla ilgili araştırmalarını kendi çocuklarını ve onların arkadaşlarının oyunlarını gözlemleyerek gerçekleştirmiştir. Bu gözlemler sonucunda Piaget, bir çocuğun içinde doğduğu ve yaşamını sürdürdüğü dünyaya uyum sağlayabilmek için onu anlamak amaçlı, basitten karmaşığa doğru giden bir zihin düzeni geliştirdiğini belirtir. Bu anlamda bilişsel gelişim, aslında bireyin içinde bulunduğu çevreye uyum sağlamasının bir yoludur. Piaget’ye göre zekâ, organizmanın çevreye etkin bir şekilde uyum sağlamasına yardım eder. Dolayısıyla zekâ düzeyine bağlı olarak, organizmanın çevreye uyum noktasında göstereceği performans da farklı olur.

Piaget’e göre bir çocuğun, yaşadığı dünyada baş etmesi gereken en önemli problem, yaşadığı dünyayı öğrenmesi ve anlamasıdır. Bu açıdan bakıldığında çocuk, dünyayı öğrenmesi ve anlaması noktasında pasif bir varlık değildir. Aksine bilgiyi kazanma hususunda aktif bir role sahiptir.

Piaget, değişik yaşlardaki çocukların ve yetişkinlerin dünyalarının birbirinden farklı olduğunu söyler. O’na göre çocukların tamamen kendilerine has zihinsel işleyişleri ve bakış açıları bulunmaktadır. Örneğin, küçük çocuklar, güneş ve ayın yürürlerken kendilerini izlediğine, masal kahramanlarının onlar uyurken pencereden içeri girdiklerine inanabilmektedirler.

Piaget, bir grup çocuk üzerinde yaptığı zekâ testi neticesinde, aynı yaşta bulunan çocukların, aynı sorulara benzer cevaplar verdiklerini görür. (Çocuklar benzer yanlışlar yapıyorsa bu benzer düşündüklerinin işareti olabilirdi.) Piaget bu çalışmalardan hareketle, bilişsel gelişimde evrensel bir sıralama olduğu, tüm çocukların belli aşamalarla bilişsel gelişimlerini ortaya koydukları sonucuna varır.

Piaget, bilişsel gelişimi, biyolojik ilkelerle açıklar. O’na göre gelişim, kalıtım ve çevrenin etkileşiminin bir neticesidir.

Bilişsel gelişimi etkileyen başlıca ilkeler şunlardır; (a) Olgunlaşma; (b) Yaşantı; (c) Uyum; (d) Örgütleme; (e) Dengeleme.

Piaget’e göre biyolojik gelişimde ilerleme olabilmesi için organizmanın biyolojik olgunluğa erişmesi ve çevresiyle etkileşimleri sonucu yaşantı kazanması gerekmektedir. Bu anlamda bilişsel gelişim, olgunlaşma ve yaşantı kazanma arasındaki sürekli etkileşimin bir ürünüdür.

Share.

Bu İçeriğe Yorum Yazmak İster misiniz?